پيدا شدن اسناد و مدارك مفيدى از قبيل يادداشتهاى محمد ولى خان سپهسالار كه عبد الصمد خلعت‌برى در سال 1328 به چاپ رسانيد ، يادداشتهاى على ديوسالار ( سالار فاتح ) كه به اشارت دكتر غلامحسين صديقى در سال 1338 انتشار يافت ، اسنادى چند كه آقاى ابراهيم صفايى در طى چند جلد مجموعهء اسناد در سالهاى اخير منتشر كرد ، خاطرات و يادداشتهاى ظهير الدوله كه به وسيلهء نويسندهء اين سطور در همين ايام در دسترس قرار گرفت ، هريك سرنخى است براى رسيدن به مقصود ، يعنى اطلاع يافتن دقيقتر و روشنتر بر چگونگى انقلاب مشروطيت ايران . موجب خوشوقتى است كه هرچندگاه يك بار اثرى و سندى از گوشه‌وكنار به دست مىآيد كه تازگى و اعتبار دارد و شايستهء بررسى و انتشار است . محافظه‌كارى و احتياط مقرون به ترس و وحشت كه بر خلاف عده‌اى از رجال دست‌اندركار در روزگار مشروطيت حاكم است موجب شده است كه اگر نوشته و سندى از آنها در دست دارند مخفى نگاه داشته‌اند و احيانا اگر ناظر بر خيانت پدرانشان بوده و يا سودى در آنها نمىجسته‌اند از بين برده‌اند . مطمئنا اگر روزى اسناد مملكتى كه در خانهء مستوفى الممالك ، اتابك ، مشير الدوله ، مؤتمن الملك ، محتشم السلطنه ، ناصر الملك ، و قوام السلطنه ، و رجالى از اين دست بوده است ( و به‌طورى كه شنيده شده در پستوها و صندوقها تلنبار مانده است ) در دسترس قرار گيرد روشنيهاى تازه‌اى بر صفحات تاريك تاريخ مشروطه افكنده خواهد شد . « 1 » بنابراين هركتاب و جزوه و كتابچه و سند و فرمان و به‌طور كلى هرنوشته و يادداشتى كه از آن روزگار به دست آيد براى محققان قابل‌توجه و شايستهء دقت‌نظر است ، اگرچه مختصر باشد و حتى عارى از عيب و نقص و غرض و اخبار ناصحيح هم نباشد . از اين زمره يادداشتها مسطورات كتابچه‌اى است نوشتهء حاجى ميرزا احمد حسينى تفرشى كه اينك در اختيار خوانندگان اين سطور است و به محضر پژوهشگران تاريخ مشروطيت تقديم مىشود .

--> ( 1 ) . مانند اسنادى كه توسط معاون الدوله غفارى ، دكتر اصغر مهدوى ، حسين ثقفى اعزاز در دسترس قرار گرفت و هريك براى دورهء خود گوياى نكته‌هاى تازه بوده است .